![]() |
VESAİK
MUKABİLİ ( Evrak karşılığı
)
İhracatçı firmalar
bazı ihracat yüklemelerinde
alıcı olarak alıcı
firmanın bankasını
göstererek mallarını
banka adına gönderirler.
Bu yüklemelerde orijinal
ATR, fatura ve alıcının
düzenlenerek kendisine
gönderilmesini istediği
tüm evraklar mal beraberi
değil bankalar aracılığı
ile gönderilir. Bu
yüklemelere vesaik
mukabili yükleme denir.
Mallar yurtdışına
gittiğinde teslim
edilmeden önce mutlaka
bankadan ödemenin
garanti edildiğine
dair yazılı bir evrak
almadan kesinlikle
teslim edilmez .
GÜMRÜK
ÇIKIŞ BEYANNAMESİ
Tüm ülkelere taşınacak
ürünle ilgili bütün
bilgileri içeren İhracatçılar
Birliği ve çıkış yapılacak
gümrüğün onayladığı
belge.
POZİSYON
DOSYASI
Göndericinin,
alıcının ve mal detaylarını
içeren mal faturası,
konşimento, ordino,
ATR/Menşe vs. evraklarının
bulunduğu üzerinde
pozisyon numarasının
belirtildiği dosyadır.
KONŞİMENTO (CMR) TALİMATI
İhracatçı firma
adı ve adresi, ithalatçı
firma adı ve adresi,
malın teslim edileceği
yer, yükleme yeri,
tarih, mal cinsi,
ambalaj cinsi ve adedi,
brüt kilo, telim şekli
ve araç plaka bilgilerini
içerir. Gönderen ve
alıcı firmanın yapmış
oldukları anlaşmalara
göre düzenlenir. İhracatçı
firma, ihracatçı firmanın
gümrükçüsü veya imalatçı
firmalar tarafından
hazırlanır ve nakliyeciye
iletilir .
KONŞİMENTO
Konşimento, taşıma
amacıyla yükün nakliyeciye
teslim alındığını
gösteren bir belgedir.
Bu belge ile yük üzerinde
taşıma hizmetinden
doğan edim ve sorumluluklar
taşıyana geçer. Dolayısıyla
konşimento taşıma,
teslim alma ve teslim
etme koşulları bulunur.
Hukuki bir belge niteliği
taşıyan bu akit alıcı
tarafından tasdik
edildikten sonra satıcıya
ibraz edilir.
FREIGHT
PREPAID
Navlun ödemesinin
İhracatçı firma tarafından
yapılacağını anlatan
uluslararası bir terimdir.
NAVLUN
Uluslararası taşıma
bedelidir.
|
| |
DOLAŞIM
BELGELERİ (Movement
Certificates)
ATR-Dolaşım
Belgesi (Movement Certificate,
ATR)
Türkiye ile AB arasındaki
ortaklık anlaşmasının
bir gereği olarak, Türkiye
'de serbest dolaşım
hakkına sahip ürünler
AB ülkelerinde de serbest
dolaşım hakkına sahiptir.
Bunlardan sanayi ürünlerinin
Türkiye'den AB ülkelerine
ithal edilmesinde KDV
dışında bir vergi ödenmesi
söz konusu değildir
(zaman gündeme gelen
anti damping vergisi
Hariç). Ayrıca Türkiye'de
serbest dolaşımda bulunan
tarım ve işlenmiş tarım
ürünlerinin AB ülkelerine
girişinde çeşitli tavizlerden
yararlanılması söz konusudur.
Türkiye de serbest dolaşımda
bulunan sanayi ürünlerinin
AB ülkelerinde de serbest
dolaşımını sağlayan
yada Türk menşeli ürünlerin
AB ülkelerine ithalinde
belirli tavizlerden
yararlanılmasını sağlayan
belgelere ATR belgesi
denilmektedir. ATR belgeleri
firmalar tarafından
tanzim edilip, Ticaret
Odaları tarafından onaylanmakta
ve ihracatın yapıldığı
Gümrük idareleri tarafından
vize edilmektedir. Basitleştirilmiş
usul çerçevesinde ''onaylanmış
ihracatçı statüsüne''
sahip olan firmalar
kendi ATR belgelerini
kendileri vize edebilmektedir.
AB
ülkelerinde serbest
dolaşan sanayi ürünlerin
veya çeşitli tavizlerden
yararlanan ürünlerin
Türkiye'ye ithal edilmesinde,
bu ürünlerim AB ülkelerinden
birinden alınmış bir
ATR belgesi ile ithal
edilmesi durumunda,
Türk gümrüklerinde de
KDV dışında bir vergi
tahsilatı yapılmamaktadır
veya gerekli tavizler
sağlanmaktadır.
EUR-1
Dolaşım Belgesi (Movement
Certificate, EUR-1)
EUR-1 Dolaşım belgelerinin
fonksiyonu, ATR belgelerinin
fonksiyonu ile aynıdır.
EUR-1 belgeleri aşağıdaki
ticari işlemlerde kullanılmaktadır:
- EFTA ülkeleri ile
Türkiye arasında yapılan
ticaret,
- Türkiye ile AB ülkeleri
arasında AKÇT (Avrupa
Kömür Çelik Topluluğu)
ürünlerini kapsayan
Serbest Ticaret Anlaşması
ile ilgili ürünlerin
ticareti,
- Serbest Ticaret Anlaşması
yapılan ülkelerle yapılan
ticaret.
INF-2 Belgesi (INF-2 Certıficate)
Türkiye de serbest
dolaşımda bulunan girdilerin
önce bir üçüncü ülkeye
gönderilip burada işçiliğe
tabi tutulması, işlenmiş
ürünlerin AB ülkelerine
ihraç edilmesi işlemlerinde
nihai ihraç ürünü bünyesinde
yer alan serbest dolaşım
hakkına sahip Türk girdisinin
Gümrük vergisinden muaf
tutulmasını sağlayan
bir belgedir. Bu belgeler
Türkiye'de gümrük idareleri
tarafından düzenlenip
vize edilmektedir.AB
Gümrük Alanında serbest
dolaşımda bulunan bir
ürünün, üçüncü bir ülkede
hariçte işçiliğe tabi
tutulmak üzere ihraç
edildikten sonra , işlem
görmüş ürünlerin Türkiye'ye
ithal edilmek istenmesinde,
bunların AB ülkeleri
tarafından düzenlenip
onaylanan INF-2 belgeleri
ile birlikte dolaşmaları
durumunda, işlenmiş
ürünler bünyesindeki
AB menşeli ürünler için
Gümrük Vergisi uygulanmamaktadır;
yani, sadece üçüncü
ülkede yaratılan katma
değer için Gümrük Vergisi
tahsili söz konusudur.
MENŞE ŞEHADETNAMESİ (Certificate of
Origin)
GATT'ın koyduğu
prensipler çerçevesinde,
Dünya Ticaret Örgütüne
üye ülkelerin genelde
birbirine benzeyen menşe
kuralları bulunmaktadır.
Ülkeler birbirinden
yaptığı ithalatlarda
ithal ürünlerinin hangi
ülke menşeli olduğunu
bilmek isterler. Çünkü,
ithalat işlemlerinde,
ürünlerin menşeine göre
muameleye tabi tutulması
gerekmektedir.Uluslararası
ticarete konu olan ürünlerin
menşeini belirten belgelere
menşe şehadetnamesi
denilmektedir. Türkiye'den
ihraç edilen ürünler
için bu belgeler firmalar
tarafından tanzim edilmekte,
Ticaret Odaları tarafından
onaylanmaktadır. Bazı
ülkeler, menşe şehadetnamelerinin,
kendi mahali konsoloslukları
tarafından tasdik edilmesini
isteyebilmektedirler.Türkiye'ye
ithal edilecek mallar
üçüncü bir ülkenin liman
veya serbest bölgesinden
yüklenecek olursa, menşe
şahadetnamesinin mahalli
Türk konsolosluğu tarafından
onaylanmış olması zorunludur.
Menşe
şehadetnamelerinde bulunması
gereken bilgiler ;
- Gönderici, -Alıcı,
- Malın cinsi, özelliği,
- Ambalaj şekli, - Koli
adedi, - Kolilerin marka
ve numarası
- Malın net ve brüt
ağırlığı, - Malın ünite
fiyatı, - Malın değeri
(FOB, CF, CFR vb.) -Malın
yüklendiği aracın ismi
ve hareket tarihi
- Yükleme limanı veya
yükleme yeri - Mal Türkiye'de
geçirdiği değişiklik
dolayısı ile Türk menşeli
sayılıyorsa bu hususun
açıklanması.
|
MENŞE ŞEHADETNAMESİ TÜRLERİ
Özel Menşe Şehadetnamesi
(FORM-A)
GATT prensipleri
çerçevesinde, bazı ülkelerin
(özellikle sanayileşmiş
ülkeler) gelişmekte
olan ülkelerden sanayi
malları ithalatında,
bu ülkelerin sanayileşmesine
katkı sağlamak amacıyla
belirli preferanslar
sağlayabilmeleri için
gerekli olan bir menşe
şehadetnamesi türüdür.
Gelişmekte olan ülkelere
bu anlamda preferans
sağlayan ülkeler şunlardır:ABD,
Japonya, Yeni Zelanda,
Norveç, İsviçre, Kanada
,Avustralya, Rusya,
Polonya, Çek ve Slovak
Cumhuriyetleri.
Türkiye'den
ihraç edilen ürünler
için gerekli özel menşe
şehadetnameleri, firmalar
tarafından tanzim edilmekte,
ticaret odaları ve Dış
Ticaret Müsteşarlığı'na
bağlı taşra birimleri
tarafından onaylanmaktadır.
ABC
Formu
Sadece ticaret odaları
tarafından onaylanan
ve çeşitli ülkelere
her türlü ürünün ihracatında
kullanılan menşe şehadetnamesi
türüdür.
GATT Menşe Şehadetnamesi
Gelişmekte Olan Ülkeler
Arası Ticaret Müzakerelerine
Dair Protokol kapsamında
düzenlenen bir menşe
şehadetnamesi türüdür.
KONTROL BELGESİ - 1 (Inspection Certificate-1)
Dış Ticarette Teknik
Düzenlemeler ve Standardizasyon
Rejimi Kararı ve Yönetmelikleri
gereği, bu mevzuatla
belirlenmiş tarım ürünlerinin
ihracatında kullanılan
bir belgedir. Bu tür
malların ihracatı söz
konusu olduğunda, bunların
TSE tarafından belirlenmiş
standartlara uygun olduğunun
belgelenmesi gerekmektedir.Bu
belgelendirme işlemi,
Dış Ticaret Müsteşarlığı
Standardizasyon Genel
Müdürlüğü Dış Ticarette
Standardizasyon Denetmenlikleri
tarafından yapılmaktadır.
KONTROL BELGESİ - 2 (Inspection
Certificate-2)
Dış Ticarette Teknik
Düzenlemeler ve Standardizasyon
mevzuatında belirlenmiş
bazı tarım ürünlerinin
ithalatında uygulanan
bir denetim belgesidir.
Bu kapsamdaki ürünleri
ithal etmek isteyen
firmalar, bunları fiilen
ithal etmeden önce Dış
Ticarette Standardizasyon
Denetmenlikleri'ne,
ithalat konusu malın
bir numunesi ile baş
vurararak Kontrol Belgesi'ni
almak zorundadırlar.
Bu kontrol belgesi de
ithalat konusu malların
TSE tarafından belirlenmiş
standarda uygun olup
olmadığını belirlemeye
yaramaktadır. TSE tarafından
belirlenen standartlara
uygun olmayan malların
ithalatına izin verilmemektedir.
KALİTE BELGESİ
Dış Ticarette Teknik
Düzenlemeler ve Standardizasyon
Mevzuatı'nın yürürlüğe
girmesi ile, çok sayıda
sanayi ürününün Türkiye'ye
ithalatında uygunluk
denetimi yapılmaya başlanmıştır.
Uygunluk denetimine
tabi malları ithal etmek
isteyen firmalar, bunların
TSE tarafından belirlenen
standartlara uygunluğunu
belgelemek zorundadırlar.
Mallar fiilen ithal
edilmeden önce numuneleri
alınmak ve TSE tarafından
teste tabi tutulmak
suretiyle bu uygunluk
belgeleri verilmektedir.
Test ve belgelendirme
uygulaması, ithalat
konusu malların, insan
bitki ve hayvan sağlığı
açısından zararlı bir
etki taşımadığını, çevreye
zarar vermediğini, güvenlik
ve asayişle ilgili olumsuz
etkilerinin bulunmadığını
belgelemek amacını gütmektedir.
Ayrıca tüketicinin korunması
açısından da bu belgenin
gerekliliğine inanılmaktadır.
Standartlara uymayan
malların ithalatına
izin verilmemektedir.
Çok
sayıda sanayi ürünün
ithalinde uygunluk belgesi
aranılmaktadır. Bunlar
bir liste halinde Dış
Ticarette Teknik Düzenlemeler
ve Standardizasyon Tebliği'nin
eki olarak yayımlanmış
olup, ithali zorunlu
standarda tabi mallar
olarak anılmaktadır.
Bunlardan az sayıda
tekstil ve hazır giyim
ürününün ithalatı zorunlu
standarda tabidir. Pamuk
ipliği,pamuklu fitilli
kadife, kadın çorapları,
elektrikli battaniyeler
bunlar arasında önemli
kalemleri teşkil etmektedir.
Ayrıca tekstil sanayinde
girdi olarak kullanılan
çok sayıda boyar ve
kimyasal maddenin ithalatı
standarda tabi bulunmaktadır.
TS-ISO-9000,
AQAP, GMP (Good Manufacturing
Practises) belgesi veya
İmalat Yeterlilik Belgesi
sahibi firmaların yapacağı
ithalatlarda uygunluk
belgesi aranmamaktadır.
Ayrıca dahilde işleme
izin belgeleri kapsamında
Türkiye'ye geçici olarak
ithal edilen ve işlendikten
sonra tekrar ihraç edilecek
olan mallar için uygunluk
belgesi gerekmemektedir.Herhangi
bir ürünü ithal etmeyi
düşünen firmaların,
ithalat konusu olacak
ürünün zorunlu standart
denetimine tabi olup
olmadığını tespit etmeleri,
eğer, zorunlu standarda
tabi ise TSE'nin ithalat
konusu malla ilgili
olan standardını inceleyerek,
ithalat esnasında bir
sorunla karşılaşıp karşılaşmayacakların
önceden bilmeleri kendileri
açısından yararlı olacaktır.
|
SAĞLIK
SERTİFİKASI (Phytosanitary
Certificate)
Bitki ve bitkisel
ürünlerin ihracatında
kullanılan bir belge
olup, hem Türk gümrüklerinden
malların çıkış işlemlerinin
yapılabilmesi , hem
de ithalatçı ülke
gümrüklerinde giriş
işlemleri için kullanılan
uluslararası geçerliliği
olan bir belgedir.
Bu belge ihraç konusu
ürünün, her türlü
hastalık ve zararlıdan
arındırılmış olduğunu,
tüketime uygun olduğunu
kanıtlamak amacıyla
kullanılmaktadır.Bitki
Sağlık Sertifikaları
, Zirai Karantina
Teşkilatı veya Tarım
ve Köy işleri Bakanlığı
il müdürlükleri tarafından
kendilerine ibraz
edilen numunelere
dayanılarak verilmektedir.
- Veteriner Sertifikası
(Veterinary Certificate)
- Helal Belgesi (Helal
Certificate)
- Radyasyon Belgesi
(Radiation Certificate)
- Boykot/Kara Liste
Sertifikası
KONSOLOSLUK FATURASI (Consular Invoice)
Malın gideceği ülkenin
konsolosluğu tarafından
mal menşei birim fiyatı
ve mal değerinin onaylandığı
faturalardır. Onay
konusu faturalar ithalat'
çı ülkelerin konsolosluklarından
elde edilmektedir.
Bu tür bir uygulamanın
nedeni, ithalatçı
ülkenin düşük faturalarla
mal bedellerinin düşük
gösterilmek suretiyle
vergi kaçaklarının
önlenmesidir.
TASDİKLİ FATURA (Legalized/Certified
Invoice)
İhracatçı firma tarafından
yabancı alıcıya kesilmiş
olan ticari faturanın
ithalatçı ülkelerin
konsolosluğuna onaylatılması
neticesinde tasdikli
fatura elde edilmiş
olur. Bu tür bir uygulamada
temel amaç, ithalatçı
ülkenin vergi tahsilatı
ile ilgili kaygılarını
gidermektir.
TAŞIMA BELGELERİ
Uluslararası ticarette
malların bir ülkeden
bir başka ülke yada
ülkelere sevk edilmesi
söz konusudur. Bu
sevkiyatlarda, taşıtan
ile taşıyıcının sorumluluk
ve yükümlülüklerinin
belirlenmesi gerekmektedir.
Bu belirleme, taşıma
belgeleri ile yapılmaktadır.
Bu açıdan taşıma belgelerinin
aşağıda belirtilen
özelliklere sahip
olması gerekmektedir.
- Taşıyıcı firma veya
acentesi tarafından
düzenlemeli ve imzalanmalıdır.
- Malların sevk tarihi
belirtilmelidir.Bu
tarih,- Tahsil belgelerinin
bankaya verilişi,-
Sigorta süresinin
işlemeye başlaması,-
Malların hasara uğrama
veya kaybolma risklerinin
satıcıya mı alıcıya
mı ait olduğunun belirlenmesi
açısından önem taşımaktadır.
- Taşıma belgeleri
temiz olmalıdır.-
Yani taşıta yüklenen
malların ambalajının
bozuk, malların akıntılı
sızıntılı vb. olduğuna
dair bir ifade içermemelidir.Bu
tür bir ifade içeren
taşıma belgeleri "kirli"
olarak addolunmaktadır.-
Taşıma belgeleri bayat
olmamalıdır. Yani,
- Zamanında alıcının
eline ulaşmalıdır.
- Zamanında bankaya
verilmelidir
- Taşıma belgeleri
ihbar kaydını taşımalıdır.
Yani,
- Alıcı yada adına
hareket edenler "notify"
bölümünde belirtilmelidir.
- Deniz konşimentolarında
malların güverteye
yüklendiği ifadesi
yer almamalıdır.
- Bazı taşıma belgeleri
birden fazla orjinal
set halinde düzenlenmektedir.
Bu durumda her orjinal
nüsha üzerine kaçıncı
nüsha olduğu belirtilmelidir.
(1/3, 2/3, 3/3 gibi)
- Navlun'un ödenip
ödenmediği belge üzerinde
belirtilmelidir.
TAŞIMA BELGELERİ TÜRLERİ
1 - Deniz konşimentosu
(Marine bill of lading,
Ocean bill of lading,
Bill of lading):Devir
yönünden 3'e ayrılır.
-
Nama yazılı (straight
B/L)
-
Emre yazılı (order
B/L)
-
Hamile yazılı (bcarer
B/L)
Gemiye
yüklenip yüklenmemeyi
belirtmesi açısından
2'ye ayrılır
-
Tesellüm konşimentosu
(Received for shipmen
B/L)
-
Yükleme konşimentosu
(on board B/L)
Özellikli
Konşimentolar
-
Tek konşimento (Through
B/L)
-
Kara + Deniz, Deniz
+ Kara, Kara + Deniz
+ Kara
şeklindeki taşımaları
tek bir konşimentoda
toplamaktadır
-
Kombine Nakliyat Konşimentosu(Combined
Transport B/L)
-
Konteynır Konşimentosu
(Container B/L)
-
Düzgün Hat Konşimentosu
(Liner B/L)
-
Kısa Konşimento (Short
from, Blank back B/L)
-
Tanker Konşimentosu
(Tanker B/L)
-
Ciro Edilemez Konşimento
(Non-Negotiable B/L)
-
Navlun Sözleşmesine
Dayalı Konşimento(CharterParty
B/L)
-
Kaptan Mektubu (Mate's
reccipt)
2 - Hava Yolu Konşimentosu
(Air-Waybill-Aws)
3 - Demir Yolu Hamule
Senedi (Rail Consignment
Note)
4 - Kara Yolu Taşıma
Senedi/Cmr Senedi
(Rdad Waybill/Cmr
Consignment Note)
SİGORTA
BELGELERİ
Sigorta
Poliçesi
Mallar bir yerden
başka bir yere sevk
edilirken, sefkiyat
esnasında vuku bulabilecek
risklere karşı lehdarı
koruyan bir belgedir.
Bir sigorta poliçesinde
iki ana taraf vardır;
bunlar, sigorta eden
(sigorta şirketi),
sigorta edilen (sigortayı
yaptıran veya ciro
yolu ile sigorta poliçesini
elinde bulunduran)
taraflardır.
Bir sigorta poliçenin
güvenli olması için
aşağıdaki hususları
içermelidir.
-
Sigortacı (sigortayı
yapan),
-
Sigorta ettiren,
-
Sigortadan yararlanacak
kimse,
-
Sigortanın konusu,
-
Taşıyıcı firma,
-
Taşıyacak araç,
-
Taşımanın süresi,
-
Malın taşıyıcıya teslim
edildiği ile alıcıya
teslim edileceği yer
-
Kapsanan riskler ile
riskin başlama ve
bitim tarihi,
-
Sigorta edilen, taşıma
konusu olan mal bedeli
-
Sigorta primi tutarı,
ödeme yeri ve tarihi
-
Sigorta poliçesinin
düzenlediği tarih
Sigorta Poliçesi
Türleri
1) Takselenmiş Poliçe
(Valued Policy): Sigorta
konusu malın değerinin
poliçe üzerinde belirtildiği
poliçe türü.
2)
Takselenmemiş Poliçe
(Unvalued Policy/Open
Policy)
3)
Bir sefkiyat için
sigorta poliçesi (Voyage
Policy)
4)
Abonman Poliçesi (Floating
Policy):
FİNANSMAN BELGELERİ
Poliçe
Satıcı tarafından
düzenlenen alıcının
veya bir bankanın
kabulunü, bazen de
alıcının bankasının
avalini içeren ve
alıcıya verilen kayıtsız
bir ödeme emridir.
Ödeme emri, belirli
bir meblağın belirli
bir tarihte ödenmesini
içerebileceği gibi,
ibrazında ödenmesini
de içerebilmektedir.
Poliçelerde üç taraf
mevcuttur.
1-
Keşideci (Drawer):
Poliçeyi düzenleyen
(satıcı)
2-
Keşideli (Drawee):
Üzerine poliçe gönderilen
taraf (alıcı)
3-
Leh dar (Beneficiary):
Poliçede belirtilen
meblağın ödeneceği
kişi
Poliçelerin şu şekil
şartlarına uyması
gerekmektedir.
1-
Düzenlediği lisanda
''poliçe'' sözcüğünü
içermesi
2-
Şartsız ödeme emri
(ödeyiniz,pay.vb)
ihtiva etmelidir,
3-
Leh dar (ödemenin
yapılacağı özel yada
tüzel kişi)
belirtilmelidir,
4-
Keşide yeri ve tarihi
5-
Döviz cinsi ve tutarı,
6-
Keşidecinin adı, soyadı,
unvanı ve imzası
7-
Keşidelinin adı soyadı
ve unvanı
8-
Vade
9-
Akreditif koşullarına
göre konulması gerekli
kayıtlar
Poliçenin nüshaları:
Bütün nüshalar aynı
olmak ve her nüsha
üzerine kaçıncı nüsha
olduğu yazılmak koşulu
ile birden fazla nüsha
poliçe düzenlenebilmektedir.
Poliçenin sağladığı
avantajlar:
1-
Alacağın tevsiki,
2-
Kredi aracı,
3-
Iskonto,
4-
Temlik,
5-
Rehin.
Poliçe ile ilgili
bazı kavramlar
-
Tam ciro
-
Beyaz ciro
-
Temlik cirosu
-
Tahsil cirosu
-
Rehin cirosu
-
Poliçenin kabulü (Müşteri
Kabulü-Banka Kabulü)
·
Poliçede aval
|
|
